11935 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türk Devletleri Teşkilatı Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması: Sınır Ötesi e-Fatura, e-Ticaret ve Gümrük Kolaylıkları
31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11935 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan arasında imzalanan 'Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması' onaylanmıştır. Anlaşma; üye ülkeler arasında sınır ötesi e-ticaretin geliştirilmesi, elektronik faturaların kağıt fatura ile eşdeğer tutularak karşılıklı tanınması, tek pencere gümrük veri entegrasyonu ve dijital ödemelerin serbestçe transfer edilmesini hükme bağlamaktadır.
🏢 Kapsam ve İlgili Mükellefler
Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelere (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan) mal ve hizmet ihraç eden e-ihracat şirketleri, lojistik firmaları, e-ticaret platformları, finansal teknoloji/ödeme kuruluşları ve dış ticaret mükellefleri.
🛡️ İstisnalar ve Muafiyetler
Elektronik belge ve veri değişimleri kamu güvenliği, milli savunma ve kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesindeki zorunlu kısıtlamalara tabi olup; onaylanan ticaret belgeleri gümrük mevzuatındaki fiziki denetim haklarını ortadan kaldırmaz.
Kıdemli Denetçi Değerlendirmesi: Bu anlaşma, Avrasya ve Türk Dünyası coğrafyasına açılan Türk KOBİ'leri ve e-ihracatçıları için tarihi bir dönüm noktasıdır. Sınır ötesi e-faturaların karşılıklı yasal geçerlilik kazanması, gümrüklerde kağıt belge onay çilesini sona erdirecek, döviz transferlerindeki engelleri minimize edecektir. Şirketlerimizin e-Fatura ve e-İhracat ERP altyapılarını TDT entegre veri formatlarına uyumlu hale getirmesi büyük rekabet avantajı sağlayacaktır.
📜 Mevzuat Maddeleri & Uygulama Esasları
1. Sınır Ötesi Elektronik Faturaların Karşılıklı Tanınması
Taraf ülkeler, uluslararası standartlara uygun olarak elektronik ortamda düzenlenen ticari faturaların yasal olarak kağıt faturalarla eşdeğer kabul edilmesini ve gümrük idarelerince tanınmasını taahhüt etmiştir.
2. Gümrükte Tek Pencere ve Güvenli Veri Paylaşımı
İthalat, ihracat ve transit işlemlerine ait belgelerin elektronik ortamda tek bir noktadan sunulmasına imkan veren 'Tek Pencere' sistemleri birbirine entegre edilerek gümrük geçiş süreleri radikal biçimde kısaltılacaktır.
3. Sınır Ötesi Dijital Ödemeler ve Döviz Serbestisi
Elektronik ticaret işlemleriyle doğrudan bağlantılı ödeme ve fon transferlerinin gecikmeksizin ve serbestçe gerçekleştirilebilmesi için finansal kurumlar arası ödeme koridorları güvence altına alınmıştır.
4. KOBİ'lerin Dijital Pazarlara Entegrasyonu ve Tüketici Güveni
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) dijital ticaret platformlarına doğrudan katılımı teşvik edilecek; sınır ötesi veri koruma ve tüketici hakları ortak standartlara bağlanacaktır.
- ✓ Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan'a ihracat yapan şirketler, ERP ve e-fatura yazılımlarında sınır ötesi XML/UBL standartlarını kontrol etmelidir.
- ✓ Gümrük müşavirleri ve lojistik departmanları ile Tek Pencere elektronik veri paylaşımı entegrasyonu planlanmalıdır.
- ✓ Genel Matris dış ticaret ve KDV iadesi modülleri üzerinden TDT bölgesi e-ihracat faturalarının beyanname mutabakatı takip edilmelidir.
Bu sirküler Genel Matris Denetim ve Mevzuat Masası tarafından bilgilendirme amacıyla tanzim edilmiştir.
Orijinal Belge Doğrulama Kodu: GM-SRK-2026/51-2026-10-31
Kaynak gösterilmeden kısmen dahi olsa alıntı yapılamaz. © 2026 Genel Matris Bilişim & Finansal Danışmanlık A.Ş.